Sanskrit Language: ಮುಂಬರುವ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಭಾಷೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುವ ಸಂದೇಶವೊಂದು ವಾಟ್ಸಾಪ್ನಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ವಾಸ್ತವ, ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಲಿಯತ್ತು ಏನು ಎಂಬುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸಂಸ್ಕೃತ’ ಭಾಷೆ (Sanskrit Language) ಸೇರಿಸದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ? ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಮೆಸೇಜ್ ಅಸಲಿಯತ್ತೇನು?
ನಮಸ್ಕಾರ ಓದುಗರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಅಥವಾ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಬಹುಶಃ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರಬಹುದು. “ಮುಂಬರುವ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ (ಸೆನ್ಸಸ್) ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಭಾಷೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೇ ‘ಸಂಸ್ಕೃತ’ವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುವ ಆ ಮೆಸೇಜ್ ಭಾರೀ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ.
ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆ, ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಳಕಳಿ ಈ ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಎಷ್ಟು ನಿಜ? ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ‘ಕಳೆದುಹೋದ ಭಾಷೆ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆಯೇ? ಬನ್ನಿ, ಈ Viral WhatsApp Message ಹಿಂದಿನ ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ನಾವಿಂದು ಬಿಚ್ಚಿಡಲಿದ್ದೇವೆ.
ವೈರಲ್ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ?
ವಾಟ್ಸಾಪ್ನಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಂದೇಶದ ಸಾರಾಂಶ ಹೀಗಿದೆ: “ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯು ಮಾರ್ಚ್ 2027 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ತಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಹಿಂದೂಗಳು ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಕಳೆದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ 2 ಲಕ್ಷ. ಆದರೆ ಅರೇಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿ 15 ಕೋಟಿ ಜನರು ಉರ್ದು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಬರೆಸದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ‘ಕಳೆದುಹೋದ ಭಾಷೆ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಅನುದಾನ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.”
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ, ಸಂಸ್ಕೃತವು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ಭಾಷೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ದೂರವಾಗಿವೆ.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಚೆಕ್ 1: ಜನಗಣತಿಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ವಾಸ್ತವ
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಭಾಷಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಾವು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ. 2011ರ Census of India ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಇಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, 2011ರ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ 54,947 ಆಗಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ 10,000 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದ ಕಾರಣ, ಅದನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದಲೇ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಇನ್ನು ಉರ್ದು ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ 15 ಕೋಟಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು 5.07 ಕೋಟಿ ಇತ್ತು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ 2 ಲಕ್ಷ ಅಲ್ಲ, 2011ರ ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದು 24,821 ಆಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಕೇವಲ ಜನರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗಿವೆಯೇ ಹೊರತು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹುರುಳಿಲ್ಲ.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಚೆಕ್ 2: ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ‘ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಇದು ಈ ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 8ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ (Eighth Schedule) ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿರುವ 22 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ Sanskrit Language ಕೂಡ ಒಂದು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ‘ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆ’ (Classical Language) ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯು 8ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದರೆ, ಅದನ್ನು ‘ಸತ್ತುಹೋದ ಭಾಷೆ’ ಅಥವಾ ‘ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆ ಜನರು ಮಾತನಾಡಿದರೂ, ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿ, ತಿರುಪತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಈ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಫಂಡ್ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಶುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು.
ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ನಡುವಿನ ಅಂತರ
ಜನರು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು, ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಸರಿ. Hindu Religion ದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಅಸ್ಮಿತೆ. ಆದರೆ, ಜನಗಣತಿಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, “ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಭಾಷೆ” ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು, ಓದಲು ಅಥವಾ ಬರೆಯಲು ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ನಮೂದಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಿಯಮ.
ಮುಂಬರುವ Indian Census 2027 (ಅಧಿಕೃತ ದಿನಾಂಕ ಇನ್ನು ಪ್ರಕಟವಾಗಿಲ್ಲ) ಗಾಗಿ ನಾವು ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಅದು ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು (Data) ಹಾಳುಮಾಡಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೂ ಹೌದು.
ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ನಿಜವಾದ ದಾರಿ ಯಾವುದು?
Sanskrit Language: ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳು, ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸ ವಾಟ್ಸಾಪ್ನಲ್ಲಿ ಮೆಸೇಜ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಸಹಿತ ಕಲಿಸಬೇಕು. ಭಾಷಾ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿ ಅದನ್ನು ಮಾತನಾಡಲು ಕಲಿಯಬೇಕು.
ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡಬಹುದು. ಕೇವಲ ಸೆನ್ಸಸ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟಿಕ್ ಮಾರ್ಕ್ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಭಾಷೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬೆಳೆಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳೋಣ, ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಹರಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸೋಣ.
FAQs (ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು)
1. ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬರೆಸದಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲ, ಇದು ಸುಳ್ಳು. ಸಂಸ್ಕೃತವು ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನದ 8ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿದೆ. ಎಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆ ಜನರು ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
2. ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಅರೇಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ 1 ಕೋಟಿ ಇದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲ. 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಕ್ ಮಾತನಾಡುವವರು ಕೇವಲ 54,947. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ 10,000 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.
3. ನನಗೆ ಪೂಜೆಯ ಮಂತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ, ನಾನು ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬರೆಸಬಹುದೇ?
ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನೀವು ಒಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿ ಓದಲು, ಬರೆಯಲು ಅಥವಾ ಮಾತನಾಡಲು ಶಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಬೇಕು. ಕೇವಲ ಮಂತ್ರ ಬರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ ಎನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
4. 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ?
2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಅಧಿಕೃತ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 24,821 ಜನರು ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
5. ಮುಂದಿನ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಯಾವಾಗ ನಡೆಯಲಿದೆ?
ಕೋವಿಡ್ ಕಾರಣದಿಂದ 2021ರ ಜನಗಣತಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದರ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅಧಿಕೃತ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಇನ್ನಷ್ಟೇ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಿದೆ.
Govt Schemes News/ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆ ಸುದ್ದಿ ಓದಿ
- ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕೂತು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲೇ ಜನಗಣತಿ ಮಾಡಿ! ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಿಂದ ಆನ್ಲೈನ್ ಸ್ವಯಂ ಗಣತಿ ಶುರು! ಲಿಂಕ್ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ!
- BPL/APL ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಸರ್ವರ್ ಓಪನ್! ಮಾರ್ಚ್ 31ರೊಳಗೆ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುವುದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಡೀಟೇಲ್ಸ್
ಇಂತಹ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆ/ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪಡೆಯಲು!WhatsApp & Telegram ಗ್ರೂಪ್ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿ. Click to Join Below Buttons