ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವಾಗ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತದೆ? ವಿವಾಹವಾದರೆ ಹಕ್ಕು ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ? ಹಿಂದೂ ವಾರಸತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2020ರ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮಗಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುವ ಮತ್ತು ಸಿಗದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಿರಿ.
ಬೆಂಗಳೂರು: ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಸಮಾನತೆಯ ಆಶಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಾನೂನು ಕೂಡ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬಂದಾಗ ‘ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಗೊಂದಲಗಳಿಂದಾಗಿ ಎಷ್ಟೋ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮಗೆ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಪಾಲಿನಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ, ಮಗನಿಗೆ ಇರುವಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಮಗಳಿಗೂ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಕಾನೂನಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವು. ತಂದೆಯು ಸ್ವಯಂಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಅದು ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯೇ (Ancestral Property) ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಮಗಳು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಕೇಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಆಕೆಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯೂ ತನ್ನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಗನ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಾರದು ಎಂಬುದು ಕಾನೂನಿನ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ (Father’s Property) ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ? ಯಾವಾಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಯಾವಾಗ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ? – ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಹಲವಾರು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಮಗಳ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಯಾವಾಗ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ವಾರಸತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:
ಮಗಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಸಿಗಲು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ:
| ವರ್ಷ | ಕಾಯ್ದೆ | ಫಲಿತಾಂಶ |
| 1956 | ಹಿಂದೂ ವಾರಸತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ (Hindu Succession Act, 1956) | ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗಷ್ಟೇ ಇತ್ತು. |
| 2005 | ಹಿಂದೂ ವಾರಸತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ (Hindu Succession Amendment Act, 2005) | ಮಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಗಳು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಷ್ಟೇ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಾರಸುದಾರಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. |
✅ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಭಗಳು:
ಹಿಂದೂ ವಾರಸತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2005ರನ್ವಯ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಗಳು ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ:
- ತಂದೆ 2005ರ ನಂತರ ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದರೆ: ತಂದೆ 2005ರ ನಂತರವೂ ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದು, ಆಸ್ತಿಯ ಹಂಚಿಕೆ ಆಗಿರದಿದ್ದರೆ, ಮಗಳಿಗೆ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇದ್ದಷ್ಟು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
- ಪೀಳಿಗೆಯ ಆಸ್ತಿ (Ancestral Property): ಇದು ತಾತ, ತಂದೆ, ಮಗನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಗಳು ಕೂಡ ಜನನದ ಮೂಲಕವೇ ಆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ-ವಾರಸುದಾರಳಾಗುತ್ತಾಳೆ (Coparcener).
- ವಿವಾಹವಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ: ವಿವಾಹಸ್ಥಿತಿಯು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಮದುವೆಯಾದ ಬಳಿಕವೂ ಮಗಳ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ತಂದೆ ವಿಲ್ (Will) ಮಾಡದೆ ಸತ್ತಿದ್ದರೆ: ತಂದೆಯು ಯಾವುದೇ ವಿಲ್ ಅಥವಾ ಗಿಫ್ಟ್ ಡೀಡ್ ಮಾಡದೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸತ್ತಿದ್ದರೆ (Intestate Succession), ಮಗಳು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ವರ್ಗದ ವಾರಸುದಾರಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.
❌ ಯಾವಾಗ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ?
ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಗಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ:
- ತಂದೆ 2005ರ ಮೊದಲು ಸಾವಿಗೀಡಾದರೆ: ಹೊಸ ಕಾನೂನು (2005ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಜಾರಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು ತಂದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ (ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ 2020ರ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯಿದೆ).
- ತಂದೆಯು ವಿಲ್/ಗಿಫ್ಟ್ ಡೀಡ್ ಮೂಲಕ ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ: ತಂದೆಯು ತನ್ನ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು (Self-acquired property) ವಿಲ್ (Will) ಅಥವಾ ಗಿಫ್ಟ್ ಡೀಡ್ (Gift Deed) ಮೂಲಕ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಮಗಳಿಗೆ ಆ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದೆಯು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
- ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ 2005ರ ಮೊದಲು ಆಗಿದ್ದರೆ: 2005ರ ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಯ ಹಂಚಿಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದು ಮುಗಿದಿದ್ದರೆ, ಮಗಳು ಆ ಆಸ್ತಿಯ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು (2020):
2020ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ಹಿಂದಿನ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದೆ:
‘ತಂದೆ 2005ರ ಮೊದಲು ಸತ್ತರೂ, ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಮಗಳು ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಬಹುದು. ಮಗಳು ಜನಿಸಿರುವುದು ಯಾವಾಗ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ತಂದೆಯು ಜೀವಂತವಿರುವಾಗಲೇ ಮಗಳು ಜನಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.’
ಅಂದರೆ, ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಆಗದೇ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ಮಗಳು ಕೋರ್ಟ್ ಮೂಲಕವೂ ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ತೀರ್ಪು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.
ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳ ಹಕ್ಕು (Father’s property rights to daughter) ಪಡೆಯಲು ಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳು:
ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳು ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಗತ್ಯ:
- ತಂದೆಯ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ.
- ಮಗಳ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (ತಂದೆ-ಮಗಳ ಸಂಬಂಧ ದೃಢಪಡಿಸಲು).
- ಆಸ್ತಿಯ RTC / ಖಾತೆ ನಕಲು.
- ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಸಾಬೀತಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಅಥವಾ ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್.
- ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಮಗಳು ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಕೇವಲ ಭಾವನೆಯಲ್ಲ—ಇದು ಕಾನೂನಿನ ಹಕ್ಕು. ಕಾನೂನನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
Read More Law News/ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾನೂನು ಸಂಬಂಧಿತ ಸುದ್ದಿ ಓದಿ:
ಅನ್ಯ ಧರ್ಮದವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲವೇ? ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಇಲ್ಲಿದೆ!
ಪ್ರತಿದಿನ ಇಂತಹ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆ/ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ /ಕಾನೂನು ಸಂಬಂಧಿತ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪಡೆಯಲು ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ! WhatsApp & Telegram ಗ್ರೂಪ್ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿ. Click to Join Below Button
Leave a Comment